Hikmetiye Camii (Derbent)

Kartepe ilçesine bağlı tarihi Derbent beldesinde Samanlı Dağları'nın eteklerinde yer alan Hikmetiye Camii, 1899 yılında Sultan II. Abdülhamid devrinde inşa edilmiş Osmanlı son dönem taşra mimarlığının en zarif anıtlarından biridir. 1877-1878 Osmanlı-Rus Harbi sonrasında Kafkasya'dan göç eden Çerkes ve Abaza muhacirlerin kurduğu Derbent köyünde inşa edilen yapı, kesme taş duvarları ve kırma çatısıyla dikkat çeker. Caminin en etkileyici bölümü, tavan göbeğinde ve kadınlar mahfilinde yer alan tek parça ahşap oyma işçilikleri ve kök boyalı çiçek desenli kalem işleridir. Ahşap sütunlar üzerindeki zarif başlıklar dönemin saray zevkini dağ köylerine taşır. Cami bahçesinde yer alan asırlık çınarlar ve dağ kaynak sularıyla beslenen tarihi şadırvan, Kartepe yolculuğuna çıkanlara huzurlu bir mola sunar. İbadet saatlerinde açıktır. Caminin ahşap tavanındaki zarif kalem işleri ve bahçesindeki asırlık ağaçlar, Derbent beldesinin Kafkas göçmenleri tarafından kurulan köklü kültürünü belgeler. Kartepe turlarında manevi bir mola noktasıdır. Caminin taş duvarları ve ahşap işçilikleri, Kafkas muhacirlerinin Osmanlı mimarisiyle yoğurduğu estetik zevki günümüze aktarır.