Samsat Höyük

Samsat ilçe merkezinin kuzeydoğusunda, eski Samsat yerleşiminin bulunduğu yerdeydi. Höyük düzlükten 37-40 metre yükseklikte, yaklaşık 500x350 metrelik bir tabana sahipti; 27 farklı mimari katmanla Kalkolitik Çağ'dan Osmanlı dönemine uzanan bir yerleşim tarihine sahipti ve Kommagene Krallığı'nın başkenti olmuştu. İlk kazılar 1964-1967'de T. Goell, ardından 1978-1987 arasında (1980 hariç) Ankara Üniversitesi'nden Prof. Nimet Özgüç yönetiminde sürdürüldü. Atatürk Barajı'nın doldurulması nedeniyle eski Samsat 5 Mart 1988'de boşaltıldı, yerleşim 10 kilometre kuzeyde yeniden kuruldu. Höyük, kapsamlı kazı tamamlanamadan baraj gölü sularının altında kaldı; bugün doğrudan ziyaret edilemiyor.